WOORDENLIJST JAPANS-NEDERLANDS
| aihanmi | uke en tori hetzelfde been voor |
| aiuchi | gelijktijdig treffen, harmonie van slag |
| aka | rood |
| ashi barai | voetveeg |
| ashi | voet |
| atama | hoofd (kopstoot) |
| atemi | slag op vitaal punt van het lichaam |
| awasete | samenbrengen |
| (waza ari) awasete ippon | ippon (vol punt) door 2 maal waza ari (half punt) |
| ayumi ashi | volledige stap |
| barai | vegende blokkering of veeg |
| budo | weg van de krijger, verzamelnaam voor krijgskunsten |
| budoka | beoefenaar van krijgskunst |
| bun bu ryu do | pen en zwaard zijn één; balans tussen fysieke en intellectuele ontwikkeling (lichaam en geest) |
| bunkai | studie of applicatie van kata |
| bushi | krijger |
| bushido | weg van de krijger |
| cha | bruin |
| chu | midden |
| chudan | zone tussen bekken en schouders |
| chudokan | huis van de middenweg |
| dachi | stand |
| dan | graad, niveau (1e dan = zwarte band) |
| danzuki | opeenvolgend stoten |
| do | de weg: martial way, zie jutsu |
| dojo | ruimte waar ‘de weg’ of de kunst beoefend wordt |
| domo arigato gozaimashita | dankuwel |
| dôo itashimashite | graag gedaan |
| empi | elleboog (empi uchi = elleboogstoot) |
| enbu | uitvoering, presentatie |
| enbusen | patroon waarin kata wordt uitgevoerd |
| fudoshin | onverstoorbare geest |
| fumikomi | stampende trap |
| furiken uchi | zwaai stoot (hoek) |
| gaeshi | overname, tegenaanval |
| gaiwan uke | blok met buitenkant arm (duimzijde) |
| gamae (kamae) | gevechtshouding |
| gedan barai | lage blokkering |
| gedan | zone onder het bekken |
| geri | trap |
| gi | karate (of judo)pak |
| goju | stijl: letterlijk ‘hard-zacht’ |
| goshin ho | zelfverdediging |
| gyakuhanmi | uke en tori staan elk met een verschillend been tegenover elkaar (als een spiegelbeeld) |
| gyakuzuki no tsukkomi | naar voren reikende tegengestelde stoot |
| gyakuzuki | tegengestelde stoot |
| hai | ja |
| haishu uke | blok met de handrug (haishu=handrug) |
| haisoku | wreef |
| haito | (slag met) duimzijde van de hand |
| hajime | start, begin |
| hajimemashite | aangenaam kennis te maken |
| hanmi gamae | gevechtshouding |
| hanmi | half |
| hanshi | eretitel voor grootmeester |
| hara | onderbuik (zie seika tanden) |
| hara kiri | zie seppuku |
| hasamizuki | ‘schaar’stoot |
| heiko dachi | parallelstand (heiko=parallel) |
| heisoku dachi | stand met gesloten voeten |
| hibara | de zij, flank |
| hidari | links |
| hiji | elleboog (zie empi) |
| hikiashi | terugtrekken van de voet |
| hikite | terugtrekken van de hand/vuist |
| hitosashi yubi | wijsvinger |
| hiza | knie (hizageri= kniestoot) |
| i dori | zittende verdediging |
| Iie | nee |
| inasu | verander de richting van de aanval met je blok |
| ipponken | één-knokkel-vuist |
| irimi | binnendringen, invechten |
| jigotai | defensieve houding iets wijder dan schouderbreedte |
| jiyu kumite | vrij vechten |
| jo | ruimte |
| jodan uke | hoge blokkering |
| jodan | zone boven de schouders |
| johsokutei | bal van de voet (zie koshi) |
| juji uke | blokkering met gekruiste handen |
| junanshin | flexibele geest (open, nederig, geduldig) |
| junzuki no tsukkomi | naar voren reikende gelijke stoot |
| junzuki | voorwaartse gelijke stoot |
| jutsu | martial art: krijgs(kunst), zie do |
| kai | vereniging, groep, genootschap |
| kaiten | ronddraaiend (360° draai) |
| kakato | hiel |
| kake te | hoek-hand |
| kansetsu | gewricht |
| kansetsu geri | trap naar gewricht (meestal knie) |
| kara | leeg |
| karatedo | weg van de lege hand |
| kata | vorm |
| kata no kaisetsu | uitleg van kata |
| kihon kumite | basis sparren |
| ken | vuist, zwaard |
| kendo | weg van het zwaard |
| kette gyakuzuki | maegeri gevolgd door gyakuzuki |
| kette junzuki | maegeri gevolgd door junzuki |
| ki awase | harmonie tussen energieën |
| ki ken tai | coördinatie en samenhang tussen energie, het zwaard (of de techniek) en het lichaam |
| ki musubi | verbonden energie |
| ki | energie (chi of qi) |
| kiai | harmonisatie van energie geuit d.m.v. een schreeuw |
| kiba dachi | paardrijstand (voeten parallel) |
| kihon no kata | basisvorm |
| kihon | basis, fundament |
| kime | focus/bundeling van energie |
| kingeri | trap in het kruis |
| kinteki | testikels |
| kiotsukei | oplettende houding |
| kiri | snijden |
| kiritsu | opstaan na etiquette met behoud van aandacht en concentratie |
| kobo ichi | aanval en verdediging zijn één (vinden gelijktijdig plaats) |
| kokoro | hart, geest |
| kokutsu dachi | tijgerstand |
| kokyo | ademhaling |
| konbanwa | goedenavond |
| konnichiwa | goedendag |
| koshi (goshi) | heup, bal van de voet |
| kote | pols (zie te kubi) |
| kubi | hals |
| kumite | sparren, vechten (letterlijk: ontmoetende handen) |
| kuro | zwart |
| kusuri yubi | ringvinger |
| kyokushinkai | stijl: ‘groepering van de uiterste waarheid’ |
| kyoshi | meester leraar (7e dan) |
| kyu | graad lager dan 1e dan |
| kyukei | rust (korte pauze na een groet) |
| ma | timing |
| maai | (gevechts)afstand |
| mae | voor |
| mae-ashi | voorste voet, voorste been |
| maegeri | voorwaartse trap |
| mae tobi geri | voorwaarts gesprongen trap |
| mahamni | half, houding waarbij het lichaam zijwaarts is gedraaid |
| makiwara | stootplank |
| mawashigeri | cirkeltrap |
| mawashizuki | ronde stoot (hoek) |
| mawatte | draaien |
| metsuke | visuele concentratie (alles zien zonder iets te onthullen) |
| migi | rechts |
| mikatsuki geri | letterlijk: halve maan trap |
| mo ichi do | nog een keer |
| mokuso | korte meditatie (letterlijk: stille gedachte) |
| mon | symbool van een stijl of school |
| morote uke | blokkering met een hand voor de borst of dubbel |
| mushin | geen geest (empty mind) |
| musubi dachi | stand met hielen tegen elkaar (verbonden stand) |
| musubi | gelieerd, verbonden |
| nagashizuki | ontwijkende stoot |
| nagasu | ontwijken |
| naihanshi dachi | stand met voeten parallel als kiba dachi als gebruikt in de kata naihanchi voor ontwikkeling van interne ki |
| naiwan | binnenkant arm (pinkzijde) |
| naka yubi | middelvinger |
| nakadaka ipponken | middelvinger een-knokkel-vuist |
| neko | kat |
| nekoashi dachi | katstand |
| nidangeri | dubbele sprongtrap op twee niveau’s |
| nihon | Japan, nummer 2 (nihonme) |
| nihon nukite | tweevingerige speerhand |
| no | van, verbindingswoord |
| noru | beweeg mee met de aanval als bamboe en veer daarna terug met een tegenaanval |
| nukite | speerhand, ‘hand met gestrekte vingers’ |
| o genki desu ka | hoe gaat het (met uw gezondheid)? (genki desu: goed) |
| obi | band |
| ohayo gozaimasu | goedenmorgen (tot 10.00 uur) |
| ohyo gumite | semi vrij vechten |
| oi | zelfde kant |
| okuri ashi | glijdende verplaatsing (zie yori ashi) |
| onegai shimasu (osu) | alstublieft (geef ons een goede les) |
| osea uke | vallende, duwende blok |
| otagai ni rei | groet voor iedereen |
| otoshi uke | vallende blok (gebruik van ‘dropping energie’) |
| otoshi | vallend |
| oyasumi nasai | welterusten, goedennacht |
| oyayubi | duim |
| pinan | letterlijk: vrede, rust |
| qi gong | Chinese bewegingskunst met ‘sturende’ ademhaling |
| qi | energie, adem(en) |
| randori | vrije oefenvorm |
| rei | buiging, groet |
| reigi | etiquette, hoffelijkheid |
| renraku waza | combinatietechniek |
| renzuki | opvolgende stoot (zie danzuki) |
| ri | rede, logica |
| riai | samenhang (juiste afstand, juiste plek, juiste moment) |
| ritsurei | staande groet/buiging |
| ryu | school |
| sanbon gumite | driestapsoefening |
| san mi ittai: | |
| satori | verlichting |
| sayonara | vaarwel |
| sei to do | afwisseling actie en niet-actie, ritme |
| seika tanden | energiepunt drie vingers onder de navel |
| seika | letterlijk: ‘onder de navel’ |
| seiken | letterlijk: goede vuist |
| seiretsu | correct staan (opstellen in - meestal - musubi dachi) |
| seiza | correct zitten (op de knieën) |
| sen no sen | anticipatie (sen = initiatief) |
| senpei | assistent, eerste leerling |
| sensei | leraar (letterlijk: hij die eerder heeft geleefd) |
| seppuku | ritueel opensnijden van de hara |
| shiai | wedstrijd |
| shihan | grootmeester (8e dan) |
| shiho | vier richtingen |
| shiko dachi | paardrijstand met voeten naar buiten |
| shin | geest, spirit, hart |
| shinken shihara dori | verdediging tegen een echt zwaard |
| shiro | wit |
| shisei | lichaamshouding |
| shito ryu | stijl: karakters ‘shi’ en ‘to’ staan voor de namen van twee leraren |
| shizentai | natuurlijke houding |
| shomen | voorzijde, belangrijke muur |
| shotokan | stijl: ‘huis van shoto’ (bijnaam Funakoshi) |
| shuhari | leersysteem: eerst moet de leerling zijn leraar volgen en kopiëren, daarna moet hij het geleerde loslaten en breken met de geleerde vorm om tenslotte het geleerde te veranderen of aan te passen |
| shuto uke | blok met meshand |
| shuto | meshand (pinkzijde) |
| sokuto fumikomi | stampende trap met zijkant voet meestal naar de knieën |
| sokuto(geri) | trap met zijkant voet |
| sonoba | op de plaats |
| sonobade ippon toru | wissel op de plaats naar gyakuzuki-stand |
| soto uke | blokkering met de buitenkant van de arm (duimzijde) |
| soto | buitenkant |
| suigetsu | plexus solaris |
| suki | opening |
| sukui (uke) | scheppend (blokkeren) |
| sumimasen | pardon, excuseer mij |
| sumo dachi | stand uit het sumo gelijk aan shiko dachi |
| sumo | Japans worstelen |
| sumotori | Japanse worstelaar |
| sun dome | stoppen vlak voor het doel |
| sun | Japanse maat (3,03 cm) |
| sune geri | trap tegen het scheenbeen |
| sune | scheenbeen |
| suriashi | glijdende verplaatsing |
| surikomi | slipstap |
| tachi dori | verdediging tegen zwaardaanval |
| tachi rei | staande groet |
| tai | lichaam |
| tai chi | het ultieme grootste (Chinees) |
| taisabaki | ontwijking met het lichaam |
| tameshiwari | breektest |
| tanden | energiebron 5 cm onder de navel (letterlijk: ‘omgeploegd rijstveld’) |
| tanto dori | verdediging tegen Japans mes |
| tanto | Japans mes |
| tate | verticaal |
| tao | de weg (zie do) |
| te kubi gaeshi | omdraaien van de pols (polsklem) |
| te kubi | pols (letterlijk: nek van de hand) |
| te | hand |
| teisho | handpalm |
| tettsui | hamerslag (onderkant vuist) |
| tobi geri | gesprongen trap |
| tobikomizuki | uitvalstoot |
| tori | aanvaller, initiatiefnemer |
| tsugi ashi | bijsluitpas |
| tsuki | stoot (bij vervoeging -zuki) of maan |
| tsumasaki | teentoppen |
| uchi uke | blokkering met de binnenkant van de arm (pinkzijde) |
| uchi | binnenkant of slag |
| uchikomi | repeterende aanvallen, drills |
| ude | arm |
| uke | blokkering, ontvanger, verdediger |
| ukemi | valbreken |
| ura | achter |
| ura mawashi geri | ‘omgekeerde’ cirkeltrap |
| uraken | achterkant vuist |
| ushiro mawashi geri | achterwaartse cirkeltrap |
| ushiro | achterwaarts, van achteren |
| ushirogeri | achterwaartse trap |
| wa | harmonie, vrede |
| wado-ryu | stijl: ‘school van de weg van de vrede’ |
| watashi wa … desu | ik ben … (naam) |
| wazari | half punt (zie awasete ippon) |
| waza | techniek |
| yama | berg |
| yamazuki | dubbele stoot in U-vorm (‘berg’vorm) |
| yame | stop |
| yoi | gereed staan, voorbereid zijn |
| yoko geri | zijwaartse trap |
| yoko | zijwaarts |
| yori ashi | glijdende verplaatsing (zie okuri ashi) |
| yoyû | marge, ruimte |
| yubi | vinger |
| yubisaki | teentoppen |
| za | zitten |
| zafu | zitkussen voor meditatie |
| zanshin | letterlijk: waakzame geest |
| zarei | zittende groet/buiging |
| zazen | zittende meditatie |
| zen | meditatie |
| zendo | meditatiehal |
| zenkutsu dachi | naar voren leunende stand |
| zenshishite | voorwaarts bewegen met het achterste been beginnend |
groetceremonie:
| seiretsu | opstellen |
| seiza | correct gaan zitten |
| mokuso | korte meditatie |
| shomen ni rei | groet grondlegger en kunst |
| sensei ni rei | groet leraar |
| otagai ni rei | groet iedereen |
| kiritsu | opstaan met behoud van concentratie |
telwoorden:
| ichi | een |
| ni | twee |
| san | drie |
| shi (yon) | vier |
| go | vijf |
| roku | zes |
| shichi (nana) | zeven |
| hachi | acht |
| kyu | negen |
| ju | tien |
| ju ichi | elf |
| ni ju | twintig |
| ni ju ichi | eenentwintig |
| sanju | dertig |
rangtelwoorden:
| ipponme | nr 1 |
| nihonme | nr 2 |
| sanbonme | nr 3 |
| yohonme | nr 4 |
| gohonme | nr 5 |
| ropponme | nr 6 |
| nanahonme | nr 7 |
| hachihonme | nr 8 |
| kyuhonme | nr 9 |
| juhonme | nr 10 |